Financiële structuur
Wat hebben we bereikt?
Om onze inwoners volledig te kunnen ondersteunen bij isolatiemaatregelen is een vrijstelling op grond van de natuurwetgeving noodzakelijk voor beschermde gebouwbewonende soorten, zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen, die zich nestelen in spouwmuren en daken. Met deze vrijstelling kunnen ook daken en spouwmuren worden geïsoleerd en juist deze maatregelen hebben de grootste impact op het verlagen van energiekosten.
Een Soortenmanagementplan (SMP) voorziet in een gemeentebrede ontheffing op de natuurwetgeving. Hierdoor kunnen woningen worden geïsoleerd, zonder dat per woning een individueel ecologisch onderzoek hoeft plaats te vinden (gemiddeld circa € 5.000 per woning).
In 2025 is daarom gewerkt aan de verdere voorbereiding en aanbesteding van het PreSoorten Management Plan (SMP) en zijn de voorstellen uit het raadsvoorstel Stêdsfûgels uitgevoerd en vastgelegd in gemeentelijk beleid. Het uitvoeren van het SMP wordt gefinancierd vanuit gelden van de Lokale Aanpak Isolatie (LAI).
Wij hebben vanuit het Rijk in totaal € 9,3 miljoen ontvangen, waarbij een subsidieplafond van € 8,5 miljoen is vastgesteld. Dit komt neer op een maximale subsidie van € 2.160 per woning om de isolatiewaarde van de gebouwde omgeving een energielabel C of beter te laten verkrijgen.
Verder worden bermen en oevers duurzaam beheerd en zijn in Lemmer-Noord natuurlijke oevers aangelegd, wat de ecologische kwaliteit versterkt.
Ook zijn er in 2025 meer bomen geplant dan gekapt, zodat we als gemeente meer vergroenen.
Groen/blauwe maatregelen
Er zijn in 2025 aanvragen gedaan voor de subsidieregeling groen- en blauwe maatregelen. Hieronder vallen:
- De aanleg groene daken
- Het afkoppelen van dak verhardingen en/of erfverhardingen op particulier terrein van het bestaande openbare gemeentelijke rioolstelsel of oppervlaktewater
- Het vasthouden van regenwater door aansluiten regenton, regenwater opvang- of infiltratiemodule;
- Het toepassen van een regenwatergebruik-installatie: een systeem dat opgeslagen regenwater toepast bij het doorspoelen van toiletten en/of wasmachine en/of waterirrigatie van de tuin. Het systeem kan inpandig of in de tuin worden aangebracht en bevat de volgende componenten: reservoir; pomp; aansluiting op gebruikspunten; een overstort; een suppletievoorziening;
- Afkoppelen afvoerend verhardings- en dakoppervlak middels vertraagde bovengrondse afvoer en infiltratie via bodempassage of groene berging.
Context en achtergrond
Nationaal Deltaprogramma en Nationale klimaatadaptatiestrategie
De landelijke aanpak gebeurt vanuit twee programma’s: het Nationaal Deltaprogramma en de Nationale klimaatadaptiestrategie (NAS). Het Nationaal Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (NUP KA) geeft inzicht in wat Nederland op dit moment doet op het gebied van klimaatadaptatie, wat er nog moet gebeuren en wat nodig is om te versnellen. De uitwerking van klimaatadaptief beleid moet vooral plaatsvinden op het lokale en regionale niveau.
Water en bodem sturend
Het kabinet heeft besloten dat water en bodem sturend een leidend principe wordt bij beslissingen. Dit betekent dat bij alles wat er in de gemeente gebeurt, nagedacht wordt over en rekening houdt met de gevolgen voor water en bodem. DFM moet samen met waterschappen, provincies, het Rijk en private partijen, voor zorgen dat schade door hitte, wateroverlast, droogte en overstromingen zo beperkt mogelijk blijft.
Omgevingswet
Met de nieuwe Omgevingswet zijn er minder nationale regels nodig dan voorheen. We krijgen daardoor meer ruimte om eigen ambities in de leefomgeving te realiseren. Daarnaast gaat de Omgevingswet veel meer uit van leefbaarheid en gezondheid als speerpunten voor beleid en regelgeving. Instrumenten van de Omgevingswet zijn de Omgevingsvisie, -plan en –programma. In de Omgevingsvisie De Fryske Marren zijn Klimaatadaptatie en Biodiversiteit als onderwerpen benoemd.
Position paper ‘naar een klimaatbestendig Nederland’
Provincies hebben samen met gemeenten, waterschappen en het Rijk afgesproken dat Nederland uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht moet zijn. Het Interprovinciaal overleg (IPO) heeft haar visie en uitgangspunten over een klimaatbestendig Nederland beschreven in het positionpaper ‘naar een klimaatbestendig Nederland’.
Blauwe Omgevingsvisie Fryslan klimaatbestendig 2050+
Wetterskip Fryslân en Provincie Fryslân hebben de Blauwe Omgevingsvisie Fryslân klimaatbestendig 2050+ opgesteld. Op 18 juli 2023 is deze vastgesteld door het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân (hierna WF). Provinciale Staten van de provincie Fryslân behandelen de visie als onderdeel van het provinciale vraagstuk Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX) en het Fries Programma Landelijk Gebied (FPLG).
Provinciale omgevingsvisie
In 2024 is de startnotitie vernieuwing Omgevingsvisie vastgesteld door de Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslan.
Met de omgevingsvisie wil de Provincie vier integrale en urgente opgaven aanpakken;
- Fryslân vitaal, leefbaar en bereikbaar houden;
- Energietransitie met kracht voortzetten;
- Fryslân klimaat adaptief inrichten;
- Versterken van de biodiversiteit.
Trends en ontwikkelingen