Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Financiële structuur

Het dagelijks onderhoud van het openbaar groen wordt gedekt vanuit de exploitatiebudgetten. De renovatie van het openbaar groen wordt gedekt vanuit de voorziening groen.

Wat hebben we bereikt?

Vanuit de vastgestelde Groenvisie is er uitvoering gegeven aan een aantal beheermaatregelen.
In het voorjaar van 2025 heeft de gemeente De Fryske Marren subsidie aangevraagd via het Deltaplan Biodiversiteitsherstel voor het ontwikkelen van een samenhangend bijenlandschap binnen onze gemeente. Als één van de zes geselecteerde gemeenten hebben wij subsidie ontvangen voor ons project “Bêd en brochje foar de by”. Met dit project zijn er concrete stappen gezet om het leefgebied van wilde bijen te verbeteren en de biodiversiteit in De Fryske Marren te vergroten.
Door het realiseren van bijenburchten in Goingarijp en Joure, in combinatie met aangepast beheer, het stimuleren van bijvriendelijke tuinen en het versterken van bestaande natuurstructuren, geven wij invulling aan onze ambitie om de natuurwaarden in de gemeente duurzaam te versterken. Deze inspanningen dragen niet alleen bij aan ecologische doelen, maar ook aan een gezonde, groene en toekomstbestendige leefomgeving voor onze inwoners.

Realiseren van natuurlijke oevers in Lemmer Noord
Het realiseren van natuurlijke oevers in Lemmer-Noord levert een belangrijke bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling om de biodiversiteit te vergroten. Natuurlijke oevers vormen een waardevol leefgebied voor tal van planten- en diersoorten en zorgen voor een gevarieerde, ecologisch gezonde water- en oeverzone. Door de ecologische kwaliteit van de water- en oeverzones te verbeteren, ontstaat een rijker en stabieler ecosysteem dat past bij de gemeentelijke doelstelling om natuurwaarden te versterken en de leefomgeving toekomstbestendig en aantrekkelijk te maken.

Groenrenovatie Langweer
In Langweer zijn wij gestart met de uitvoering van de groenrenovatie zoals opgenomen in de Groenvisie van De Fryske Marren. Door verouderde beplanting te vervangen, plantvakken opnieuw in te richten en groenstructuren te herstellen, krijgt het dorp een verzorgde en herkenbare uitstraling. Een aantrekkelijk straatbeeld nodigt bewoners en bezoekers uit om te wandelen en elkaar te ontmoeten, wat een directe meerwaarde heeft voor de sociale leefbaar

Operatie Steenbreek
Steenbreek richt zich zowel op een veilige en nette leefomgeving binnen de bebouwde kom. Om de zichtbaarheid van Steenbreek te vergroten en inwoners actief te betrekken bij deze ambitie, zijn wij aanwezig geweest op de Groene Markt in Harich en de Jouster Merke. Tijdens deze evenementen zijn bezoekers geïnformeerd over het belang van groen in de directe leefomgeving, met speciale aandacht voor klimaatbestendigheid en biodiversiteit. Daarnaast hebben wij dit jaar twee keer de mogelijkheid geboden voor inwoners om gebruik te maken van de Tegeltaxi. Deze service maakt het eenvoudig om verharding in tuinen te verminderen, wat bijdraagt aan een betere waterafvoer en een koelere, klimaatbestendige woonomgeving. In totaal zijn via de Tegeltaxi bijna 10.000 tegels gratis opgehaald. Hiermee geven inwoners concreet invulling aan de vergroening van hun tuin, wat bijdraagt aan onze ambitie om de biodiversiteit te vergroten en het landschap op een zorgvuldige manier in te passen.

Begraafplaatsen
In juni is het beleid en uitvoeringsprogramma Begraafplaatsen voor de toekomst vastgesteld. Dit beleid sluit nauw aan bij onze bredere gemeentelijke doelstelling om te werken aan een openbare ruimte waar groenkwaliteit centraal staat. Het nieuwe begraafplaatsenbeleid draagt direct bij aan deze ambities. Door de onderhoudskwaliteit op het merendeel van de begraafplaatsen vast te stellen op kwaliteitsniveau A, borgen wij een zorgvuldig, netjes en veilig beheer dat past bij de waardige functie van deze plekken binnen de bebouwde kom. Dit kwaliteitsniveau ondersteunt ook het streven naar een groene, goed onderhouden en leefbare omgeving.
Op een aantal begraafplaatsen, en specifiek bij de overgangen naar het omliggende landschap, wordt het onderhoud uitgevoerd op kwaliteitsniveau B. Deze keuze maakt het mogelijk om de natuurlijke uitstraling te versterken en beter aan te sluiten bij het karakter van het landschap buiten de bebouwde kom. Hierdoor ontstaat ruimte voor meer biodiversiteit en wordt het bestaande landschap op een zorgvuldige manier ingepast. Met het vastgestelde beleid voor de begraafplaatsen leveren wij dus een concrete bijdrage aan een toekomstbestendige, groene en kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte binnen heel De Fryske Marren.

Context en achtergrond

De Fryske Marren is een groene en waterrijke gemeente waar het openbaar groen essentieel is voor een prettige leefomgeving, gezondheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. De Groenvisie 2023- 2027, vastgesteld door de raad, vormt het beleidskader voor de kwaliteit en toekomstgericht beheer van het openbaar groen. Deze visie benadrukt het belang van groen bij het tegengaan van droogte, hittestress en wateroverlast, en bij het versterken van de groen-blauwe structuren die de gemeente karakteriseren. Het uitvoeringsprogramma Groen richt zich daarom op veilig, netjes en biodivers groenbeheer binnen de kernen.

Trends en ontwikkelingen

De komende jaren wordt het openbaar groen sterk beïnvloed door toenemende klimaatdruk  met meer hitte, droogte en extreme neerslag waardoor vergroening, wateropvang en schaduw essentieel worden voor leefbaarheid en klimaatbestendigheid. Tegelijk groeit de aandacht voor functionele biodiversiteit, met meer inzet op inheemse beplanting, verbonden groenstructuren en ecologisch beheer dat bijdraagt aan veerkrachtige ecosystemen.  Daarnaast neemt het belang van natuur inclusief bouwen toe, onder meer door wetgeving die geen nettoverlies van stedelijk groen en boomkroonbedekking toestaat richting 2030, wat invloed heeft op toekomstige woningbouw en ruimtelijke keuzes. Gemeenten zetten bovendien steeds sterker in op participatie en co-beheer, waarbij bewoners een grotere rol krijgen in vergroening en onderhoud. Tegelijk staan gemeenten voor financiële uitdagingen door het aankomende ravijnjaar 2026, waardoor structurele middelen onder druk komen te staan; dit vraagt om programmatische, meerjarige financiering en koppeling met bredere opgaven zoals waterbeheer en gezondheid. Tot slot professionaliseert het groenbeheer verder richting waardengestuurd en datagedreven beheer, met meer aandacht voor lange-termijnplanning, ecologisch onderhoud en monitoring om de kwaliteit en functionaliteit van het groen blijvend te waarborgen.