4.3 Onderwijs
Doelstelling: | |||||||||||||||||||
Een toekomstbestendig, aantrekkelijk en een kwalitatief goed onderwijsaanbod, passend voor elke leerling. | |||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Leerplicht
In 2025 bleef het aantal leerlingen dat (dreigt) thuis te zitten hoog, ondanks een lichte daling. De belangrijkste oorzaken zijn psychische problematiek bij jongeren en de druk op het (voortgezet) speciaal onderwijs. Onze leerplichtconsulenten spelen hierbij een centrale rol: zij verbinden partijen in de zorg- en onderwijsstructuur en zorgen dat alle thuiszitters in beeld zijn en passende ondersteuning ontvangen. Vaak gaat het om maatwerktrajecten waarbij leerlingen een alternatief aanbod krijgen, zoals behandeling of dagbesteding met onderwijs, met als doel terugkeer naar school. De samenwerking met scholen en de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs is afgelopen jaar versterkt, met meer inzet op maatwerk binnen de school om uitval te voorkomen. Het Kickstart-traject, waarbij jongeren vanaf 15 jaar kunnen instromen in het mbo, laat wederom goede resultaten zien. Daarnaast wordt geïnvesteerd in preventieve maatregelen, zoals de inzet van jeugdhulp op scholen voor speciaal basisonderwijs in Sneek, in samenwerking met Sudwest-Fryslan.
Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
In 2025 ontvingen circa 80 peuters met een (taal)achterstand een aanvullend taalaanbod binnen de peuter- en kinderopvang. De gemeente voert dit uit met geoormerkte rijksmiddelen. De indicatie en toeleiding verlopen via het consultatiebureau van de GGD, waardoor vroegtijdige signalering en passende ondersteuning gewaarborgd zijn. Daarnaast investeren we in een sterke doorgaande lijn tussen de voorschoolse educatie (kinderopvang) en de vroegschoolse educatie (groep 1 en 2 van de basisschool). Dit gebeurt via een structurele werkgroep met vertegenwoordigers vanuit zowel kinderopvang als onderwijs. Hiermee wordt gewerkt aan een doorlopend en kwalitatief aanbod dat kinderen met een achterstand beter voorbereid op een succesvolle start in het basisonderwijs. Vanuit het beleidsplan Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en peuteropvang wordt ieder jaar ingezet op een bepaald speerpunt. 2025 stond in het teken van de doorgaande leerlijn kinderopvang-school. Dit thema wordt periodiek geagendeerd in de LEA.
Lokale Educatieve Agenda (LEA)
In 2024 is de nieuwe werkwijze voor de LEA verder geïmplementeerd. LEA staat voor Lokale Educatieve Agenda en is het wettelijk verplichte school-bestuurlijke overleg en kinderopvang. Er wordt gewerkt rondom vijf speerpunten, waaromheen inmiddels drie werkgroepen zijn geformeerd. In 2024 is ingezet op Passend Onderwijs/Kinderopvang en Zorg, Onderwijs aan Anderstaligen en Voor- en Vroegschoolse Educatie. In 2025 is deze lijn voortgezet en uitgebreid; we hebben dit jaar vooral ingezet op preventieve en collectieve zorg op school, in samenwerking met gemeente Súdwest-Fryslân.
Programma Onderwijs, Overheid en Ondernemers (3O's) en programma On Stage
In 2023 is de gemeente samen met de schoolbesturen Voortgezet Onderwijs, de ondernemersverenigingen en het Doorstroompunt gestart met een aanvankelijk tweejarig project om leerlingen van het voortgezet onderwijs in contact te brengen met ondernemers. Doel is ervoor te zorgen dat leerlingen meer gericht een studie- en beroepskeuze kunnen maken door ze in contact te brengen met lokale ondernemers. Hierdoor lopen leerlingen later minder kans om uit te vallen. Voor ondernemers ligt de toegevoegde waarde in het aantrekken van nieuwe jonge arbeidskrachten. Dit project doen we samen met de gemeente Súdwest-Fryslân. Het programma On Stage loopt al langer en is een vergelijkbaar project maar dan specifiek gericht op VMBO-scholen. Dit project doen we samen met de gemeenten Heerenveen en Weststellingwerf.
Voor beide programma's zijn in 2025 net als voorgaande jaren doe-dagen, beleefochtenden, gastlessen en bedrijfsbezoeken georganiseerd. De programma’s worden periodiek geëvalueerd in de betreffende stuurgroepen.
Onderwijs kinderen van nieuwkomers
Onderwijs voor anderstaligen wordt georganiseerd door een aantal schoolbesturen. Het gaat om azc-bewoners, statushouders, Oekraïense leerlingen en kinderen van arbeidsmigranten. Voor primair onderwijs regio Balk gaat het om de azc-school de Cocon, georganiseerd door Nije Gaast. Daarnaast wordt in de Schakelklas in Joure ook onderwijs aan anderstaligen aangeboden. Leerlingen op het voortgezet onderwijs gaan naar Caleido in Lemmer. De betreffende schoolbesturen werken samen om kwalitatief goed onderwijs te bieden aan deze doelgroep.
Vervoer bewegingsonderwijs
In het primair onderwijs is men wettelijk verplicht om twee lesuren, van in totaal minimaal 90 minuten, bewegingsonderwijs te verzorgen, voor alle leerlingen uit de groepen 1 t/m 8. De planning bewegingsonderwijs en bijbehorende planning van het vervoer bewegingsonderwijs wordt elk schooljaar op elkaar afgestemd. Het gebruik van sportaccommodaties en het vervoer is gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar.
Doelstelling: | |||||||||||||||||||
We investeren in betaalbare, moderne, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting. | |||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Onderwijshuisvesting
Op 10 april 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het primair- en voortgezet onderwijs in de gemeente De Fryske Marren. In dit IHP is vastgelegd hoe de gemeente samen met haar partners de komende jaren investeert in toekomstbestendige onderwijsgebouwen, met eventueel een combinatie met huisvesting kinderopvang (IKC), die bijdragen aan goed onderwijs en de talentontwikkeling van kinderen en jongeren. De ambities en uitgangspunten uit het IHP zijn vertaald naar een uitvoeringsprogramma waarin de meerjarige planning voor vernieuwbouw of nieuwbouw van schoolgebouwen is opgenomen.
Afgeronde projecten:
Lenna Mare Lemmer:
Het nieuwe schoolgebouw voor Lenna Mare (voorheen Zuyderzee Lyceum) in Lemmer is in 2025 opgeleverd en in gebruik genomen. Op 19 juni werd het nieuwe schoolgebouw officieel geopend met als hoogtepunt de onthulling van de nieuwe naam Lenna Mare .
De Toekomst Bakhuizen:
Basisschool De Toekomst is in 2023 gerenoveerd. Door een fusie met een basisschool in Hemelum is het leerlingaantal vanaf schooljaar 2025-2026 hoger dan oorspronkelijk geraamd. Hiervoor is extra ruimte toegekend om de onderwijskwaliteit te borgen.
Lopende projecten:
IKC Sint Nicolaasga :
In 2024 is besloten tot nieuwbouw op huidige locatie van De Paedwizer. Het definitief ontwerp en de bijbehorende begroting zijn in maart 2025 vastgesteld. De voorbereidingen vorderen; aannemer en installateur zijn geselecteerd. De tijdelijke huisvesting wordt begin 2026 geplaatst. De start van de bouw wordt verwacht in het voorjaar van 2026.
De Klinkert Sloten
De ontwikkeling van basisschool De Klinkert in Sloten is een ‘quick win’ binnen het uitvoeringsprogramma. De gemeente is bouwheer en heeft samen met het schoolbestuur een businesscase opgesteld. Tijdens de ontwerpfase wordt bezien in hoeverre nieuwbouw kan worden gecombineerd met eventueel gedeeltelijke vernieuwbouw van het huidige schoolgebouw. Definitieve besluitvorming daarover wordt meegenomen bij het vaststellen van het zogenoemde ‘Bouwplan en begroting’ op een later moment in het proces.
Samenlevingsschool Bloei Terherne
Ook dit project is een ‘quick win’. Het schoolbestuur is bouwheer en heeft een businesscase opgesteld. Besloten is tot een combinatie van sloop, nieuwbouw en vernieuwbouw. Ook is er besloten om de gemeentelijke gymzaal integraal op te nemen in het project waarin er is gekozen voor een passende variant voor renovatie en verduurzaming. Er wordt zorg gedragen voor gezamenlijke projectcontrole door het schoolbestuur en de gemeente, inclusief een bijbehorende kosteninschatting. De definitieve variant wordt vastgesteld bij de besluitvorming over het bouwplan en de begroting.
Haskerwiis Oudehaske
Project Haskerwiis in Oudehaske staat gepland voor uitvoering vanaf 2026. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart en is een voorbereidingskrediet verstrekt voor het opstellen van de businesscase. Door regionale ontwikkelingen is enige vertraging ontstaan. De gemeente blijft samen met schoolbestuur en kinderopvang betrokken om voortgang en vervolgstappen te bewaken.