Programma 5 Sociaal domein

5.5 Gezondheidszorg

Gezonde Wijkaanpak
De Gezonde Wijkaanpak laat zien dat een gebiedsgerichte, integrale en inwonersgerichte werkwijze effectief bijdraagt aan gezondheid, leefbaarheid en sociale samenhang. In Joure Zuiderveld en Sint Nicolaasga is de samenwerking tussen gemeente, GGD, welzijn, sociaal wijkteam en inwoners verder versterkt, zijn inwonersinitiatieven ontstaan en is een lerende werkwijze ontwikkeld waarin reflectie, bijsturing en co-creatie centraal staan. De werkwijze die gestoeld is op Positieve gezondheid heeft zich bewezen als verbindende schakel tussen beleid en praktijk. Met de Regiodeal Samenwerken in de wijk verdiepen we deze werkwijze nog verder. Onder meer d.m.v. doorontwikkeling van de campagne Gezond je ding doen, gebiedsanalyses, dashboards en het ontwikkelen van een digitale sociale kaart (Regiodeal). Daarmee is de Gezonde Wijkaanpak duurzaam verankerd en is een verdere ontwikkeling mogelijk binnen het uitvoeringsprogramma Wonen, Welzijn en Zorg (opgave 1 Vitale en leefbare wijken en dorpen).

Opgroeien in kansrijke omgeving (OKO)- CoolDFM
De OKO-aanpak is het afgelopen jaar nog verder geïmplementeerd. In deze pilotfase is een structurele samenwerking gerealiseerd tussen onderwijs, welzijn, sport, cultuur, zorg en gemeente. De ouderbetrokkenheid is het afgelopen jaar aantoonbaar verder vergroot via gerichte ouderavonden en communicatie, wat heeft geleid tot meer bewustwording, onderlinge afstemming en versterking van opvoedkundig handelen. Jongeren zijn zelf ook actief betrokken via een jongerenpanel dat eigenaarschap toont in de ontwikkeling en organisatie van diverse activiteiten van en door jongeren. De outreachend jongerenwerkers van welzijnsorganisatie Sociaal Werk De Kear zorgen hierin voor bredere verbinding/koppeling. Daarnaast zijn sportverenigingen en preventiepartners effectief aangehaakt op thema’s als NIX18, rookvrij en gezonde kantines en is data gedreven werken geborgd door inzet van de OKO-monitor. De pilot in Balk heeft daarmee een stevig fundament gelegd voor opschaling en structurele borging van CoolDFM.

Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht
De ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht wordt uitgevoerd sinds januari 2025 . Dit is een integrale aanpak waarin niet alleen de focus ligt op het behalen van gezonder gewicht, maar ook op achterliggende oorzaken. De centrale zorgverlener is het vaste aanspreekpunt van het gezin en faciliteert hen in de thema’s. GGD Fryslân heeft de rol van de centrale zorgverlener geëvalueerd. De eerste ervaringen vanuit de centrale zorgverleners, ketenpartners en gezinnen zijn positief. Er is daarmee geconstateerd dat er een stevige basis is gelegd om de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht voort te zetten in 2026.

Wijkaanpak Stoppen met Roken
De afgelopen jaren is met steun van een VWS-subsidie gewerkt aan een rookvrije samenleving. In Lemmer is een wijkaanpak gestart, zodat uiteindelijk alle inwoners van De Fryske Marren hiervan kunnen profiteren. Deze wijkaanpak is in mei 2025 afgerond. Meer dan 350 inwoners zijn geholpen te stoppen met roken door stoppen-met-roken coaches . De borging van deze aanpak gaat nog even door, door de ondersteuning van de stoppen-met-roken coaches te ondersteunen.

Ketenaanpak valpreventie
De ketenaanpak valpreventie speelt in op uitdagingen met betrekking tot vitaal ouder worden. De inzet richt zich op het bereiken van inwoners met risico om te vallen, de toeleiding naar de interventie, het aanbieden van valpreventie en het blijven bewegen na het traject. Dit zijn de vier pijlers waar we als gemeente sinds 2024 op inzetten. Een van de uitdagingen is blijven bewegen. Daarom hebben we sinds september 2025 een aanjager seniorensport aangesteld. De aanjager stimuleert en versterkt het beweegaanbod voor senioren binnen de gemeente. Er is een start gemaakt met een behoeften-inventarisatie.

Jeugdketenbeleid
De uitvoer van het Jeugdketenbeleid laat zien dat het preventieve en op vertrouwen gebaseerde beleid in de praktijk stabiel en effectief functioneert. Alle jeugdketen zijn in beeld, het structurele contact tussen jongerenwerk, jongeren, keeteigenaren en handhaving is versterkt en er hebben zich geen noemenswaardige incidenten of structurele overlast voorgedaan. De samenwerking tussen jongerenwerk en handhaving zorgt voor tijdige signalering en voorkomt escalatie, terwijl handhaving alleen indien nodig wordt ingezet. Verdere verduidelijking van rollen, versterking van ouderbetrokkenheid en structurele verbinding met OKO/CoolDFM zijn noodzakelijk om deze aanpak duurzaam te borgen en door te ontwikkelen, bij voorkeur met aanvullende regie op samenhang tussen jeugd, preventie en veiligheid.

Gezondheid in de leefomgeving - Regio Deal
Er zijn twee projecten binnen de Regio Deal gehonoreerd, waardoor we een samenhangende ontwikkellijn kunnen inzetten waarmee (positieve) gezondheid structureel kan worden verankerd in het fysieke domein. Via gerichte trainingen, tools en een integraal afwegingskader worden professionals toegerust om gezondheid expliciet mee te wegen bij ruimtelijke keuzes binnen de Omgevingswet. Tegelijkertijd versterkt het Lerend Netwerk Zuidwest-Friesland de uitvoeringskracht door kennisdeling, experiment en regionale samenwerking rond thema’s als gezonde leefomgeving, bewegen en preventie. Deze combinatie kan ervoor zorgen dat gezondheid een volwaardig en blijvend criterium wordt in beleid, planvorming en uitvoering van de woon- en leefomgeving.

FrIZA
We werken in Friesland op verschillende lagen aan de uitdaging van het tekort aan zorg en de vraag van de ouder wordende mens. Met ons provinciale Friese Integraal Zorgakkoord (FrIza) werken we aan zorg die betaalbaar en beschikbaar blijft. Gezond ouder worden is één van de vier opgaven waar we aan werken. Het toekomstbestendig maken van de zorg borgt de FrIZA in haar fundamenten. Met de ontwikkelde provinciale werkagenda sturen en werken we in Friesland hier samen aan.
Binnen onze regionale samenwerking Regioplan Heerenveen werken we aan deze thema's met directe invloed op inwoners uit onze regio.  Denk hierbij aan medicatie thuis door zorgpartners of eerder uitstroom uit het ziekenhuis.  Deze projecten evalueren we zodat we in 2026 weer een verbeterslag maken.

Informatiepunt digitale ondersteuning
In 2025 is er via de bibliotheken in De Fryske Marren weer ingezet in digitale ondersteuning via het Informatiepunt digitale ondersteuning. Binnen onze gemeente hebben we drie van dit soort informatiepunten in de grote kernen. Iedere woensdagmiddag wordt hier een informatiespreekuur georganiseerd. Het aantal hulpvragen dat afgelopen jaar bij de informatiepunten in de gemeente is behandeld en geregistreerd is 183.

Wonen-Welzijn-Zorg
Op 2 april 2025 is het Beleidskader Wonen-Welzijn-Zorg 2025-2040 vastgesteld door de raad. De ambitie van dit Beleidskader is dat inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag in staat zijn om zo zelfstandig mogelijk te functioneren met behulp van een passend aanbod van wonen-welzijn en zorg. Samen met de betrokken stakeholders hebben we een bijbehorend Uitvoeringsprogramma Wonen-Welzijn-Zorg 2025-2030 opgesteld. Dit is door het college op 9 december 2025 vastgesteld. Dit programma bevat de inzet die moet leiden tot het realiseren van de gezamenlijke ambitie, doelen en resultaten. Het programma is opgedeeld in 10 thema's. Een van deze thema's is bijvoorbeeld 'Dementievriendelijke gemeente'. We zetten ons actief in om een dementievriendelijke gemeente te worden.

Zie programma 1 (1.3)